Leestijd: 7 minuten
Verwachtingen ontstaan niet uit het niets. Ze worden gevormd door je opvoeding, je ervaringen en de manier waarop jij je door het leven heen hebt ontwikkeld. Je neemt ze overal mee naartoe, ook wanneer je aan een retreat begint.
Je verwacht rust. Ontspanning. Vrijheid. Misschien hoop je op mooie inzichten, fijne gesprekken en vooral even helemaal niets hoeven.
En die rust kan er zeker zijn. Maar niet altijd op de manier die je had bedacht.
Want een retreat is meer dan een paar dagen weg uit je dagelijkse omgeving. Het is een bewuste pauze waarin je afstand neemt van de drukte om weer dichter bij jezelf te komen. Bij wat er werkelijk toe doet. Bij wat jou Ć©cht gelukkig maakt.
En juist wanneer je uit die dagelijkse afleiding stapt, kan er iets anders zichtbaar worden. Gedachten die je normaal gemakkelijk wegduwt. Emoties die je liever niet voelt. Patronen waarvan je dacht dat je ze allang achter je had gelaten. Of verwachtingen waarvan je ineens ontdekt dat ze helemaal niet zo vanzelfsprekend zijn.
Dat kan ongemakkelijk zijn.
Want je bent niet alleen gekomen om te ontspannen. Je bent gekomen om een stap te zetten. Om jezelf beter te leren kennen en je persoonlijk verder te ontwikkelen.
De weg naar binnen gaat alleen niet altijd over wat prettig voelt. Het vraagt ook dat je bereid bent te kijken naar wat je tegenhoudt. Naar angst, controle, oude overtuigingen en de manieren waarop je jezelf soms klein houdt.
En precies daar kan frictie ontstaan.
Wat je eerst als irritatie, teleurstelling of weerstand ervaart, kan ineens een spiegel worden. Niet omdat de ander per definitie iets fout doet, maar omdat er iets in jou wordt geraakt.
In mijn ervaring is juist de innerlijke saboteur daarin een belangrijke leermeester. Niet de vijand die je moet verslaan, maar een archetype dat zichtbaar maakt waar je jezelf nog tegenhoudt en waarom je nog niet volledig in je kracht durft te staan. Onderaan dit blog lees je meer over de innerlijke saboteur.
Een retreat kan dus absoluut heerlijk, ontspannen en zelfs magisch zijn. Maar de grootste waarde zit soms juist in datgene wat je niet had verwacht.
Want wanneer je bereid bent te blijven bij wat zich aandient, kan een onverwachte weerstand uitgroeien tot een waardevol inzicht.
De keuze is altijd aan jou.
Wat zijn verwachtingen eigenlijk?
Verwachtingen ontstaan in je hoofd. Je maakt een beeld van hoe iets zou moeten zijn, hoe een ander zich zou moeten gedragen of hoe een situatie zou moeten verlopen. Dat beeld wordt gevormd door alles wat je hebt meegemaakt, geleerd en meegenomen uit je omgeving.
Zolang de werkelijkheid overeenkomt met je verwachting, merk je daar vaak weinig van. Maar zodra het anders loopt, kan er teleurstelling ontstaan. Je voelt je niet gehoord, niet begrepen of misschien zelfs tekortgedaan. Voor je het weet, ligt de oorzaak van je teleurstelling bij de ander.
Volgens de Boeddha zijn verwachtingen een belangrijke bron van lijden. Niet omdat het verkeerd is om iets te wensen of ergens naar uit te kijken, maar omdat we ons kunnen vastklampen aan het beeld dat we in ons hoofd hebben gemaakt.
Ook tijdens een retreat gebeurt dit. Je hebt misschien een voorstelling van hoe de dagen eruit zullen zien: veel rust, vrijheid, een prachtige omgeving en inspirerende sessies. Maar wat als het programma structuur vraagt? Als je wordt uitgenodigd om iets te onderzoeken waar je liever van wegblijft? Of als een oefening gevoelens oproept die je helemaal niet had verwacht?
Dan kan je verwachting botsen met de werkelijkheid.
En precies op dat moment wordt zichtbaar hoe jij omgaat met wat anders loopt dan je had bedacht.
Van verwachting naar projectie
We hebben niet alleen verwachtingen van onszelf, maar ook van anderen. We verwachten dat een ander ons begrijpt, rekening met ons houdt, ons geeft wat we nodig hebben of zich gedraagt zoals wij dat passend vinden.
Maar wanneer onze verwachting niet uitkomt, gebeurt er iets interessants. We kijken vaak eerst naar de ander: jij begrijpt mij niet, jij luistert niet, jij doet het verkeerd.
Daar kan projectie ontstaan. We leggen iets wat in onszelf leeft bij de ander neer. Onze behoefte, overtuiging, angst of verwachting kleurt vervolgens hoe we naar die persoon en de situatie kijken.
Ook tijdens een retreat kan dat gebeuren. Je verwacht bijvoorbeeld dat de coach precies aanvoelt wat jij nodig hebt. Wanneer dat niet gebeurt, kan de gedachte ontstaan dat de coach je niet begrijpt of onvoldoende aandacht geeft. Maar misschien wordt er iets anders geraakt: jouw behoefte om gezien te worden, je moeite om zelf aan te geven wat je nodig hebt of de verwachting dat een ander dat voor jou zou moeten weten.
Dat maakt projectie zo waardevol als spiegel.
Niet om jezelf de schuld te geven en ook niet om te zeggen dat de ander nooit iets verkeerd doet. Wel om jezelf de vraag te stellen:
Wat verwacht ik van de ander?
Wat raakt mij wanneer die verwachting niet wordt vervuld?
En wat vertelt dat over mij?
Juist wanneer je bereid bent die vragen te onderzoeken, verschuift de aandacht van wat de ander fout doet naar wat er in mij geraakt wordt.
En daar begint zelfinzicht.
Projectie op de coach en het proces
Wanneer verwachtingen niet worden waargemaakt, zoeken we vaak naar een verklaring buiten onszelf. De coach begrijpt me niet. Het programma klopt niet. De groep voelt niet goed. Het eten is anders dan verwacht.
Soms is daar ook werkelijk iets aan de hand. Niet iedere teleurstelling is projectie. Maar soms raakt de situatie iets in jezelf en krijgt de ander de verantwoordelijkheid voor een gevoel dat eigenlijk van jou is.
Dat is projectie.
Een voorbeeld uit mijn eigen praktijk. Een deelnemer was drie jaar geleden bij ons en was toen zo enthousiast dat ze meteen weer wilde terugkomen. Ze vond het eten heerlijk, de omgeving prachtig en alles leek op zijn plek te vallen.
Drie jaar later kwam ze terug. Dezelfde omgeving, maar een heel andere ervaring. Ze had ineens veel kritiek en ervaarde allerlei dingen als lastig of niet goed genoeg.
Wat was er veranderd?
Niet alleen de omstandigheden, maar vooral de persoon die naar die omstandigheden keek. In drie jaar tijd kan er veel in je leven en in jezelf veranderen. Wat je op het ene moment als prettig en vanzelfsprekend ervaart, kan je op een ander moment juist raken of irriteren.
En dat is precies waar het interessant wordt.
Wanneer je merkt dat je weerstand voelt, kun je de oorzaak volledig buiten jezelf leggen. Maar je kunt ook onderzoeken wat er in jou gebeurt.
Waarom raakt dit me zo?
Welke verwachting wordt hier niet vervuld?
Wat verwacht ik eigenlijk van de coach, de groep of het proces?
En wat zegt mijn reactie over mijzelf?
Dat betekent niet dat je alles maar moet accepteren of dat de coach altijd gelijk heeft. Het betekent dat je jezelf de ruimte geeft om verder te kijken dan je eerste oordeel.
Want soms is de ander inderdaad de aanleiding, maar niet het hele verhaal.
Juist daar kan een retreat waardevol worden. Niet omdat iedere weerstand automatisch een diepere betekenis heeft, maar omdat je de kans krijgt om jezelf beter te leren kennen. Om te ontdekken welke verwachtingen, overtuigingen en patronen jouw ervaring kleuren.
En misschien is dat wel een van de mooiste kanten van transformatie: dat je niet alleen leert kijken naar wat er buiten je gebeurt, maar steeds nieuwsgieriger wordt naar wat er in jou gebeurt.
Transformatie begint waar comfort eindigt.
Als alles je blijft pleasen, word je bevestigd in wie je al was. Pas als iets je uit je comfort haalt, word je uitgenodigd om te groeien in wie je kunt zijn.
Hoe ga je om met teleurstelling?
Ik heb inmiddels vaak genoeg gezien dat niet de situatie zelf onze grootste teleurstelling veroorzaakt, maar het verhaal dat we er vooraf van hebben gemaakt.
Ook ik ken dat. Je hebt ergens naar uitgekeken, je hebt bedacht hoe iets zal verlopen en in je hoofd klopt het plaatje al. En dan gebeurt er iets anders. Iemand reageert anders dan je had verwacht. Een situatie loopt niet zoals je wilde. Of een retreat voelt ineens helemaal niet zoals je had gehoopt.
Mijn eerste reactie is dan niet altijd even ruimhartig. Ook ik kan denken: maar zo had ik het niet bedoeld of dit had toch anders gekund?
Het verschil zit voor mij in wat ik daarna doe.
Blijf ik vasthouden aan mijn teleurstelling en wil ik dat de buitenwereld verandert? Of durf ik mezelf af te vragen: wat wordt hier eigenlijk in mij geraakt?
Dat is niet altijd een comfortabele vraag. Maar vaak wel een waardevolle.
- Erken je verwachting.
Wat had je vooraf bedacht? Wat verwachtte je van de situatie, de ander of van jezelf? - Onderzoek wat je raakt.
Waarom maakt het je boos, verdrietig of teleurgesteld dat het anders loopt? Welke behoefte, overtuiging of angst wordt geraakt? - Neem verantwoordelijkheid voor jouw reactie.
Je hebt niet altijd invloed op wat er gebeurt. Wel kun je onderzoeken hoe jij ermee omgaat. Je hoeft je gevoel niet weg te drukken om er verantwoordelijkheid voor te nemen. - Gebruik de teleurstelling als spiegel.
Misschien laat deze situatie je iets zien wat je eerder niet zag. Over je verwachtingen, je patronen of de manier waarop je jezelf beschermt. En juist daar kan ruimte ontstaan voor meer zelfkennis, wijsheid en compassie.
Teleurstelling hoeft dus niet iets te zijn waar je zo snel mogelijk vanaf moet.
Misschien is de vraag niet: hoe kom ik van mijn teleurstelling af?
Maar: wat probeert deze teleurstelling mij te vertellen?
Blijven of vluchten?
Wanneer iets niet gaat zoals je had verwacht, is weggaan soms de beste keuze. Maar soms is weggaan vooral een manier om niet te hoeven voelen wat er in jou gebeurt.
Het verschil zit niet altijd in de situatie zelf, maar in waarom je wilt vertrekken.
Voel je je niet veilig? Wordt een grens van je overschreden? Word je niet gerespecteerd? Past iets werkelijk niet bij jou of bij wat je nodig hebt? Dan hoef je niet te blijven. Je mag een grens aangeven, afstand nemen of vertrekken. Dat is geen vluchten, maar voor jezelf zorgen.
Maar stel dat je geĆÆrriteerd raakt omdat de coach je uitdaagt terwijl je eigenlijk alleen maar ontspanning had verwacht. Of je wordt boos omdat een groepsgenoot niet reageert zoals jij zou willen. Of je wilt naar huis omdat een oefening emoties bij je oproept die je liever niet voelt.
Dan kan het interessant zijn om niet meteen te vertrekken.
Niet om jezelf te forceren, maar om even stil te staan en jezelf af te vragen:
Wat gebeurt er nu werkelijk in mij?
Wat had ik verwacht?
Waarom raakt dit me zo?
Wil ik weg omdat dit niet goed voor mij is, of omdat ik dit gevoel niet wil voelen?
Dat verschil is belangrijk.
Je hoeft niet iedere weerstand te overwinnen. Soms vertelt weerstand je juist dat je een grens hebt bereikt. Maar soms vertelt weerstand je iets over een patroon, een verwachting of een oude beschermingsstrategie.
Blijven betekent dus niet dat je over je grenzen heen moet gaan. Het betekent dat je jezelf de kans geeft om eerst te onderzoeken wat er werkelijk aan de hand is.
Soms is weggaan zelfzorg. Soms is blijven een kans om te groeien.
De kunst is om het verschil te leren voelen.
Voor wie is een retreat?
Wil je alleen even weg en vooral ontspannen? Dan kan een retreat heerlijk zijn.
Maar wil je ook iets in jezelf onderzoeken, veranderen of verdiepen, dan vraagt een retreat iets anders van je. Je hoeft niet met een duidelijk doel te komen en je hoeft vooraf niet te weten wat je tegenkomt. Wel is het belangrijk dat je bereid bent om naar jezelf te kijken, ook wanneer dat niet altijd comfortabel is.
Want een retreat kan je niet alleen rust en ruimte geven. Het kan je ook laten zien welke verwachtingen je hebt, waar je jezelf tegenhoudt en welke patronen steeds opnieuw terugkomen.
Je hoeft daarbij niet over je grenzen heen. Juist leren voelen wat goed voor je is en waar jouw grens ligt, hoort bij persoonlijke ontwikkeling.
Als je bereid bent jezelf eerlijk te ontmoeten, kan een retreat veel meer worden dan een paar dagen weg.
Niet om iemand anders te worden, maar om dichter te komen bij wie je werkelijk bent.
Dat is voor mij de essentie van een retreat: ont-wikkelen wat er al in jou aanwezig is.
Praktische oefening: begin je dag met innerlijke kalmte
Je hoeft niet meteen na het wakker worden je dag in te schieten. Geef jezelf eerst een paar minuten om aan te komen in je lichaam.
Ga rustig op de rand van je bed zitten, met beide voeten op de grond. Sluit je ogen als dat prettig voelt. Voel de ondergrond onder je en merk op hoe je lichaam vandaag voelt. Je hoeft niets te veranderen.
Breng vervolgens je aandacht naar je ademhaling. Adem rustig in door je neus, zonder extra diep in te ademen. Laat je uitademing vanzelf wat langer en zachter worden en adem ontspannen uit door je mond.
Herhaal dit drie keer. Forceer je ademhaling niet en houd je adem niet vast. Word je duizelig, benauwd of ongemakkelijk, stop dan met de oefening en adem gewoon op je eigen manier verder.
Leg daarna je handen op je borstbeen en spreek drie keer rustig uit:
āIk ben dankbaar voor mijn lichaam, voor het leven en voor dit moment.ā
Neem daarna even de tijd om te voelen wat deze woorden met je doen.
Je hoeft niets te bereiken. Je hoeft je dag niet meteen te plannen of te bepalen hoe hij moet verlopen.
Begin de dag niet met een verwachting, maar met aandacht voor wat er werkelijk is.
Coaching op Sardiniƫ voor wie Ʃcht wil transformeren
Merk je dat verwachtingen en teleurstellingen zich blijven herhalen in je leven?
Loop je vast in patronen die je maar moeilijk kunt doorbreken?
Of voel je juist weerstand tijdens een retreat, op het moment dat het Ć©cht ergens over gaat?
Dan is individuele coaching misschien iets voor jou.
Ik werk als transformatief bodymind coach. Dat betekent dat we niet blijven hangen in het verhaal of in wat er buiten jou gebeurt. We maken samen de beweging naar binnen. Naar wat er werkelijk in jou speelt. Naar dat wat je misschien liever uit de weg gaat.
Niet om je te confronteren, maar om zichtbaar te maken wat je tegenhoudt.
Deze vorm van coaching vraagt eerlijkheid, moed en de bereidheid om jezelf werkelijk aan te kijken. Om verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen proces, je verwachtingen en de manier waarop je reageert op wat het leven je laat zien.
Durf je die stap te zetten?
Dan nodig ik je uit om naar Sardiniƫ te komen. In de rust en natuur van het eiland begeleid ik je intensief en persoonlijk. We onderzoeken wat zich aandient, zodat je niet alleen begrijpt wat er gebeurt, maar het ook werkelijk kunt voelen en doorleven.
Want echte transformatie begint niet bij weten wat je anders zou moeten doen.
Ze begint bij bereid zijn om werkelijk naar jezelf te kijken.
Meer lezen over verwachtingen?
Wil je verder onderzoeken wat er onder je verwachtingen, weerstand en terugkerende patronen ligt?
š Persoonlijke ontwikkeling
Hoe ik mijn angst overwon
š De innerlijke saboteur
Je grootste blokkade en tevens meest krachtige leermeester
š Innerlijke kracht
Zo sta je stabiel en stevig in het leven
š Innerlijk kind
De 7 regels die je innerlijk kind helen?
Veelgestelde vragen over verwachtingen en weerstand tijdens een retreat
Wat als een retreat anders uitpakt dan ik had verwacht?
Dat hoeft niet te betekenen dat het retreat niet goed is. Soms ontstaat teleurstelling omdat de werkelijkheid niet overeenkomt met het beeld dat je vooraf hebt gemaakt. Het kan interessant zijn om te onderzoeken wat je precies had verwacht en waarom het verschil je raakt. Tegelijkertijd blijft het belangrijk om onderscheid te maken tussen een verwachting die niet uitkomt en een situatie waarin werkelijk iets niet goed voelt.
Is weerstand tijdens een retreat altijd een teken dat ik iets moet onderzoeken
Nee. Weerstand kan verschillende betekenissen hebben. Soms geeft het aan dat iets niet bij je past of dat een grens wordt geraakt. Soms ontstaat weerstand omdat je wordt uitgenodigd iets te voelen of te onderzoeken wat je liever uit de weg gaat. Juist daarom is het interessant om niet meteen te oordelen, maar jezelf af te vragen: wat gebeurt er nu in mij?
Waarom ben ik zo teleurgesteld als iets anders loopt dan verwacht?
Teleurstelling ontstaat vaak wanneer de werkelijkheid niet overeenkomt met het beeld dat je vooraf hebt gemaakt. Achter die verwachting kan een behoefte, overtuiging of angst zitten. Door te onderzoeken wat je precies had verwacht en waarom het verschil je zo raakt, kun je meer inzicht krijgen in jezelf.
Wat is het verschil tussen een grens en weerstand?
Een grens geeft aan dat iets niet goed voor je is of dat je iets niet wilt of kunt. Weerstand kan daarnaast ontstaan wanneer iets je uitdaagt of wanneer je wordt geconfronteerd met een gevoel, overtuiging of patroon dat je liever vermijdt. Het verschil is niet altijd direct duidelijk. Daarom is voelen en onderzoeken belangrijker dan jezelf dwingen om ergens doorheen te gaan.
Kan een retreat helpen om terugkerende patronen te herkennen?
Ja. Doordat je tijdelijk afstand neemt van je dagelijkse omgeving en routines, kunnen bepaalde patronen zichtbaarder worden. Verwachtingen, reacties en manieren waarop je met anderen omgaat, kunnen daardoor ineens meer opvallen. Een retreat biedt ruimte om daar bewust bij stil te staan en te onderzoeken wat er werkelijk speelt.
Is een retreat geschikt als ik al veel over mezelf weet?
Juist dan kan een retreat interessant zijn. Je kunt veel begrijpen over jezelf en toch merken dat bepaalde patronen zich blijven herhalen. In lichaamsgerichte coaching kijk je niet alleen naar wat je weet, maar ook naar wat je voelt en hoe je reageert. Zo kan inzicht een ervaring worden en daarmee meer betekenis krijgen in je dagelijks leven.
