ADHD | Een anders werkend brein of een gave?
ADHD wordt meestal gezien als een stoornis of aandoening. Ik kijk er anders naar.
Voor mij is ADHD niet alleen een verzameling kenmerken die problemen kunnen veroorzaken. Ik zie het ook als een anders werkend brein. Een brein dat anders denkt, andere verbanden legt, sneller schakelt en soms juist mogelijkheden ziet die anderen niet zo gemakkelijk zien.
Maar wat als wat je nu als beperking ervaart, óók een kracht kan zijn?
Zelf herken ik me volledig in veel van de kenmerken van ADHD. Op de middelbare school ging ik van een van de besten van de klas naar iemand die steeds meer worstelde met structuur, motivatie en focus.
Lange tijd begreep ik niet goed waarom dat gebeurde.
Inmiddels weet ik: mijn brein werkt anders.
En ik heb geleerd hoe ik dat in mijn voordeel kan gebruiken.
Juist dat anders denken heeft me geholpen om buiten bestaande kaders te kijken, patronen te doorbreken, verbanden te leggen en nieuwe mogelijkheden te zien.
In dit blog deel ik mijn visie op ADHD, mijn persoonlijke ervaringen en praktische manieren om te ontdekken hoe jij jouw anders werkende brein voor je kunt laten werken.
Wat is ADHD?
ADHD staat voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder en wordt binnen de reguliere gezondheidszorg gezien als een neurobiologische ontwikkelingsstoornis. ADHD kan onder andere samengaan met aandachtsproblemen, impulsiviteit en hyperactiviteit.
Zelf gebruik ik liever het woord kenmerken dan symptomen. Niet omdat de uitdagingen die iemand met ADHD kan ervaren niet echt zijn, maar omdat ik niet wil kijken naar ADHD als iets wat simpelweg gerepareerd moet worden.
Ik zie ADHD ook als een anders werkend brein.
Een brein dat anders informatie verwerkt, sneller verbanden kan leggen, anders met prikkels omgaat en soms juist mogelijkheden ziet waar anderen overheen kijken.
Dat betekent niet dat ADHD geen lastige kanten kan hebben. Juist wanneer je nog niet hebt ontdekt hoe jouw brein werkt, kunnen structuur, concentratie, planning en motivatie behoorlijk ingewikkeld zijn.
Maar wanneer je jezelf beter leert begrijpen, kun je ook ontdekken waar jouw manier van denken juist kracht geeft.
Kenmerken die herkenbaar zijn
De kenmerken van ADHD verschillen per persoon. Veelvoorkomende kenmerken zijn bijvoorbeeld:
- moeite met langdurige concentratie;
- snel afgeleid zijn;
- impulsief reageren;
- innerlijke of uiterlijke onrust;
- moeite met wachten of stilzitten;
- moeite met plannen en structuur;
- moeite om motivatie op te brengen voor taken die weinig interesse oproepen.
Zelf vond ik wachten extreem moeilijk. Ik begreep niet waarom anderen het allemaal zo gemakkelijk leken te kunnen.
Pas later ontdekte ik dat mijn brein anders informatie verwerkt en verbanden legt.
Dat inzicht veranderde voor mij de manier waarop ik naar mezelf keek.
Niet: wat is er mis met mij?
Maar: hoe werkt mijn brein eigenlijk en hoe kan ik daarmee leren werken?kt en associaties maakt. Dat inzicht was bevrijdend.
ADHD als kracht
Wat voor de buitenwereld soms onhandig of lastig lijkt, kan in een andere context juist een kracht zijn.
Niet iedereen met ADHD heeft dezelfde kwaliteiten. Juist daarom vind ik het interessant om niet alleen te kijken naar wat moeilijk gaat, maar ook te onderzoeken waar jouw manier van denken je iets oplevert.
Creatief denken
Een brein dat snel verbanden legt en verschillende ideeën met elkaar combineert, kan tot verrassende invalshoeken leiden.
Je ziet misschien mogelijkheden die anderen niet meteen zien en komt gemakkelijker buiten de gebaande paden.
Energie en enthousiasme
Wanneer iets je interesse heeft, kan er ineens enorm veel energie beschikbaar komen.
Je kunt volledig opgaan in wat je boeit, enthousiast worden over een idee en anderen daarin meenemen.
Hyperfocus
Naast moeite met concentratie kan juist het tegenovergestelde voorkomen: hyperfocus.
Wanneer iets je echt interesseert, kun je er volledig in opgaan en langere tijd intensief met één onderwerp bezig zijn.
Verbanden en probleemoplossing
Je legt misschien snel verbanden tussen verschillende ideeën, informatie of gebeurtenissen.
Daardoor kun je soms een probleem vanuit een onverwachte hoek bekijken en oplossingen bedenken waar anderen nog niet aan hadden gedacht.
Gevoeligheid en intensiteit
Sommige mensen met ADHD ervaren prikkels, emoties en sociale situaties intens.
Dat kan soms overweldigend zijn, maar kan ook betekenen dat je veel opmerkt, sterk kunt meeleven en gevoelig bent voor wat er om je heen gebeurt.
De vraag is daarom niet alleen welke kenmerken van ADHD je lastig vindt.
De interessantere vraag is misschien:
Wat ontstaat er wanneer je jouw manier van denken beter leert begrijpen en ontdekt hoe je die kunt inzetten?
Leven zonder medicatie, kan dat?
Niet iedereen met ADHD gebruikt medicatie. Voor sommige mensen kan medicatie helpen om bepaalde ADHD-kenmerken beter hanteerbaar te maken. Anderen kiezen ervoor om geen medicatie te gebruiken of zoeken daarnaast naar andere manieren om met hun ADHD om te gaan.
Er is daarin niet één juiste route.
Zelf heb ik ervoor gekozen om te onderzoeken wat mij helpt zonder medicatie. Daarbij ontdekte ik dat het veel verschil maakt wanneer je niet alleen probeert je concentratie of structuur te verbeteren, maar ook leert begrijpen hoe jouw brein en lichaam werken.
Voor mij spelen onder andere beweging, mindfulness, lichaamsbewustzijn, structuur en het volgen van mijn interesses een belangrijke rol.
Het gaat daarbij niet om een verzameling trucjes waarmee je ADHD moet wegkrijgen.
Het gaat erom te ontdekken wat jouw brein nodig heeft om goed te kunnen functioneren.
Hieronder deel ik een aantal dingen die mij daarbij hebben geholpen.
Wat helpt bij ADHD?
Er bestaat geen vaste aanpak die voor iedereen met ADHD werkt. Wat helpt, verschilt per persoon en hangt ook af van de situatie waarin je je bevindt.
Zelf heb ik vooral geleerd om te onderzoeken wat mijn brein en lichaam nodig hebben om goed te kunnen functioneren.
Een aantal dingen helpt mij daarbij.
Meditatie & mindfulness
Stilzitten kan voor een brein dat voortdurend nieuwe prikkels en ideeën oppikt behoorlijk uitdagend zijn. Juist daarom kan het waardevol zijn om te oefenen met je aandacht ergens bij te houden.
Dat hoeft overigens niet altijd zittend.
Je kunt beginnen met een paar bewuste ademhalingen, wandelen met aandacht of bewegen voordat je stil wordt. Ook dynamische meditatie kan een ingang zijn.
Het gaat niet om het uitschakelen van je gedachten, maar om leren opmerken waar je aandacht naartoe gaat en steeds opnieuw kunnen kiezen waar je die naartoe brengt.
Structuur & routines
Wanneer je hoofd voortdurend veel ideeën en prikkels verwerkt, kan structuur helpen om niet alles in je hoofd te hoeven onthouden.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een planner of digitale agenda;
- checklists en visuele hulpmiddelen;
- grote taken opdelen in kleine stappen;
- vaste routines;
- regelmatig opruimen en overzicht creëren.
Voor mij betekent structuur niet dat alles strak gepland moet zijn.
Het betekent dat ik mijn brein minder hoef te belasten met wat ik ook buiten mijn hoofd kan organiseren.
Lichaamsbeweging
Beweging helpt mij om energie kwijt te kunnen en mijn aandacht opnieuw te richten.
Dat hoeft geen intensieve sport te zijn. Wandelen, fietsen, zwemmen, dansen of bewegen op muziek kunnen allemaal manieren zijn om letterlijk en figuurlijk weer in beweging te komen.
Kies vooral iets waar je plezier aan beleeft. Dan wordt bewegen geen taak die je moet volhouden, maar iets waar je daadwerkelijk naar uit kunt kijken.
Sociale steun
Ook de mensen om je heen maken verschil.
Het kan enorm helpen wanneer je niet voortdurend het gevoel hebt dat je jezelf moet aanpassen aan hoe anderen vinden dat je zou moeten functioneren.
Praat erover met mensen die je begrijpen. Leg uit wat voor jou werkt en waar je tegenaan loopt.
Maar misschien nog belangrijker: leer jezelf ook begrijpen en waarderen.
Je bent niet raar omdat je brein anders werkt.
Je hoeft jezelf ook niet voortdurend te repareren of te corrigeren.
Wanneer je begrijpt hoe jouw brein werkt, kun je steeds beter ontdekken hoe je het in je voordeel kunt gebruiken.
Dat is voor mij uiteindelijk de kern: niet leren functioneren ondanks wie je bent, maar ontdekken hoe je kunt functioneren mét wie je bent.hoe je die het beste kunt inzetten.
Wat we kunnen leren van ADHD
ADHD laat zien dat er niet één juiste manier is waarop een brein moet werken.
Wat in de ene omgeving als lastig wordt gezien, kan in een andere omgeving juist een kwaliteit zijn. Een andere manier van denken kan nieuwe ideeën opleveren, bestaande patronen ter discussie stellen en onverwachte verbindingen zichtbaar maken.
Misschien hebben we daarom niet minder mensen nodig die anders denken, maar juist meer ruimte voor verschillende manieren van kijken, werken en creëren.
Mensen die:
- buiten de gebaande paden durven denken;
- vastgeroeste patronen ter discussie stellen;
- snel verbanden leggen;
- nieuwe mogelijkheden zien;
- met enthousiasme en betrokkenheid ergens voor kunnen gaan.
Voor mij is de vraag daarom niet: hoe zorg ik ervoor dat mijn brein meer gaat lijken op dat van anderen?
Maar:
Hoe leer ik mijn eigen brein zo goed kennen dat ik het kan inzetten als kracht?
Meer lezen over dit thema:
Meer lezen
📖 BodyMind coaching ontdek hoe je beter kunt leren werken met jouw anders werkende brein en hoe je jouw kwaliteiten bewuster kunt inzetten.
📖 Energetisch werken bij HSP en ADHD ontdek hoe gevoeligheid, energie en bewustwording een rol kunnen spelen in het dagelijks leven.
📖 Lichaamsbewustzijn leer beter herkennen wat er in je lichaam gebeurt en wat jouw lichaam je vertelt.
📖 Mindfulness ontdek hoe je met meer aandacht kunt leren omgaan met je gedachten, prikkels en automatische reacties.
Veelgestelde vragen over ADHD
Kan ADHD een kracht zijn?
Ja. Sommige kenmerken die in de ene situatie lastig zijn, kunnen in een andere situatie juist kwaliteiten worden. Denk bijvoorbeeld aan creativiteit, snel verbanden leggen, enthousiasme, flexibiliteit en het zien van nieuwe mogelijkheden.
Dat verschilt per persoon. ADHD betekent niet automatisch dat je al deze eigenschappen hebt.
Kun je ADHD hebben zonder hyperactiviteit?
Ja. ADHD kent verschillende verschijningsvormen. Niet iedereen met ADHD is zichtbaar druk of beweeglijk. Bij sommige mensen staan vooral aandachtsproblemen, impulsiviteit of moeite met organisatie en planning op de voorgrond.
Ook innerlijke onrust kan aanwezig zijn zonder dat iemand aan de buitenkant bijzonder druk lijkt.
Kan meditatie helpen bij ADHD?
Mindfulness en meditatie kunnen een manier zijn om te oefenen met aandacht, bewustwording en het opmerken van automatische reacties. Voor sommige mensen met ADHD kan stilzitten juist lastig zijn.
Daarom hoeft meditatie niet altijd stilzitten te betekenen. Wandelen, bewegen, ademhaling en dynamische meditatie kunnen ook ingangen zijn.
Voor wie is ADHD-coaching geschikt?
ADHD-coaching kan interessant zijn wanneer je merkt dat je wel begrijpt hoe je werkt, maar toch steeds tegen dezelfde patronen aanloopt.
Bijvoorbeeld wanneer je moeite hebt met structuur, focus, grenzen, planning of overprikkeling. Maar ook wanneer je juist wilt onderzoeken hoe je jouw creativiteit, energie en manier van denken beter kunt benutten.
Kun je ook coaching krijgen als je geen ADHD-diagnose hebt?
Niet iedereen die zich herkent in ADHD-kenmerken heeft een diagnose.
Wanneer je vooral wilt onderzoeken waarom je anders functioneert, kunnen we kijken naar jouw patronen, manier van denken en dagelijkse functioneren. Een coachingstraject is daarbij geen vervanging voor een officiële diagnose.
Wil je leren werken met jouw ADHD-brein?
Misschien herken je veel van wat je in dit artikel hebt gelezen. Niet omdat er iets mis is met jou, maar omdat je merkt dat jouw manier van denken, voelen en reageren anders werkt.
De vraag is dan niet alleen: hoe krijg ik mijn ADHD onder controle?
Maar ook:
Hoe kan ik leren werken mét mijn brein in plaats van er voortdurend tegenin te gaan?
In mijn ADHD-coaching kijken we niet alleen naar concentratie, planning of structuur. We onderzoeken ook de patronen die jou in de weg zitten, wat jouw lichaam en energie je vertellen en waar jouw kwaliteiten juist liggen.
Zodat je niet voortdurend hoeft te proberen te voldoen aan hoe het zou moeten.
Maar ontdekt wat voor jou wél werkt.
Wil je onderzoeken hoe jouw ADHD-brein voor jou kan gaan werken?
