Leestijd: 5 minuten
Sardinië is één van de gebieden ter wereld die bekendstaat als Blue Zone. Maar wat maakt de Sardijnse leefstijl zo bijzonder?
Het antwoord zit waarschijnlijk niet in één geheim ingrediënt.
Niet in een wondermiddel.
Niet in één bepaald voedingsmiddel.
En ook niet in het feit dat de zon hier zo vaak schijnt.
Juist de combinatie van verschillende gewoonten maakt de Sardijnse manier van leven interessant.
Bewegen zonder dat het een sportprestatie wordt. Veel buiten zijn. Eenvoudig en lokaal eten. Tijd doorbrengen met anderen. En een vanzelfsprekende plek hebben binnen familie en gemeenschap.
Dat zijn elementen die mij aanspreken.
Niet omdat je door op Sardinië te wonen automatisch gezond of gelukkig wordt.
Maar omdat de Sardijnse leefstijl ons iets kan laten zien over hoe we ons dagelijks leven inrichten.
Wat is een Blue Zone?
Een Blue Zone is een gebied waar relatief veel mensen een zeer hoge leeftijd bereiken.
Sardinië werd één van de eerste gebieden die als Blue Zone werd beschreven. Het onderzoek naar de uitzonderlijke levensduur op Sardinië gaat onder andere terug naar het demografische werk van Gianni Pes en Michel Poulain.
Later werd het begrip Blue Zones vooral bekend door onderzoek en publicaties van Dan Buettner, waarbij meerdere gebieden over de wereld met een opvallend hoge levensverwachting werden onderzocht.
Naast Sardinië worden onder andere Okinawa in Japan, Nicoya in Costa Rica, Ikaria in Griekenland en Loma Linda in Californië genoemd.
Belangrijk is wel dat een Blue Zone geen recept voor een lang leven is.
Het gaat om patronen die in deze gebieden vaker worden gezien.
En juist die patronen vind ik interessant.
Wat maakt Sardinië bijzonder?
Wanneer je hier woont of langere tijd verblijft, vallen bepaalde dingen op.
Het leven is op veel plekken nog minder ingericht op snelheid en efficiëntie dan we in Nederland gewend zijn.
Mensen nemen de tijd.
Er wordt uitgebreid gegeten.
Familie speelt een belangrijke rol.
Ouderen blijven vaak onderdeel van het dagelijks leven.
En bewegen gebeurt regelmatig zonder dat het als “sporten” wordt gezien.
Dat laatste vind ik misschien wel één van de interessantste aspecten.
Natuurlijk bewegen
In veel Sardijnse dorpen is bewegen gewoon onderdeel van het dagelijks leven.
Je loopt naar de winkel. Je loopt trappen. Je beweegt buiten. Je werkt in de tuin of op het land.
In de bergachtige gebieden van Sardinië kan een wandeling door het dorp behoorlijk wat inspanning vragen.
En ook oudere mensen zie je regelmatig buiten en onderweg.
Natuurlijk betekent dit niet dat iedere Sardijn tot op hoge leeftijd fit blijft.
Maar het laat wel iets zien:
Beweging hoeft niet altijd een aparte activiteit te zijn die je in je agenda moet zetten.
Je kunt ook meer bewegen doordat je je leven anders inricht.
Dat is een gedachte die ik zelf interessant vind.
Veel buiten zijn
Het klimaat van Sardinië nodigt uit om veel buiten te zijn.
Een groot deel van het jaar kun je buiten wandelen, tuinieren, zwemmen of simpelweg ergens zitten en genieten van de omgeving.
Daarmee krijg je niet alleen beweging.
Je bent ook in contact met de natuur, het daglicht en de omgeving.
Voor mij is dat één van de grote verschillen met een leven waarin je een groot deel van de dag binnen zit, achter een scherm en van de ene afspraak naar de andere gaat.
Buiten zijn hoeft hier minder een activiteit te zijn. Het is onderdeel van het leven.
Eenvoudig en lokaal eten
Ook voeding is een belangrijk onderdeel van de Blue Zone-discussie.
De traditionele Sardijnse keuken bestaat veel uit lokale producten en relatief eenvoudige maaltijden.
Groenten, peulvruchten, granen, olijfolie en lokale producten spelen een belangrijke rol. Op verschillende plekken op het eiland wordt bovendien nog veel gewerkt met producten uit de eigen omgeving.
Dat betekent niet dat iedere Sardijn automatisch gezond eet.
Ook Sardinië verandert.
Fastfood, snacks en sterk bewerkte producten zijn inmiddels gewoon onderdeel van het moderne leven.
Juist daarom vind ik het interessant om te kijken naar wat er traditioneel in de Sardijnse leefstijl aanwezig was.
Niet als dieet.
Maar als voorbeeld van een manier van eten die dichter bij de omgeving staat.
Samen eten en verbonden blijven
Een ander belangrijk onderdeel van de Sardijnse leefstijl is sociale verbinding.
Familie speelt traditioneel een grote rol. Generaties leven vaak dichter bij elkaar en ouderen blijven langer onderdeel van het sociale en familiale leven.
Dat kan betekenen dat grootouders betrokken blijven bij hun kinderen en kleinkinderen.
Maar sociale verbinding gaat verder dan alleen familie.
Ook dorpsleven, verenigingen en gezamenlijke activiteiten zorgen ervoor dat mensen onderdeel blijven van een gemeenschap.
Je hoeft het leven niet alleen te dragen.
Dat vind ik een waardevol uitgangspunt.
Een doel hebben
Binnen onderzoek naar Blue Zones wordt ook vaak gesproken over een gevoel van doel of betekenis in het leven.
In Okinawa wordt bijvoorbeeld gesproken over ikigai en in Nicoya over plan de vida.
Het gaat om de vraag:
Waar kom jij je bed voor uit?
Dat hoeft geen groot levensdoel te zijn.
Het kan je werk zijn.
Je gezin.
Je tuin.
Je dieren.
Je creativiteit.
Iets wat je voor anderen betekent.
Ook wanneer je ouder wordt, kan het belangrijk zijn om een reden te hebben om op te staan en ergens bij betrokken te blijven.
Voor mij raakt dat aan iets wat veel verder gaat dan gezond ouder worden.
Een leven dat betekenis heeft, voelt anders dan een leven dat alleen maar gevuld is.
De Sardijnse wijn
Ook de wijn van Sardinië hoort bij de cultuur van het eiland.
Vooral de rode druivensoort Cannonau is internationaal bekend geworden in relatie tot Sardinië en de Blue Zone.
Het interessante zit voor mij eerder in de manier waarop wijn onderdeel kan zijn van een maaltijd, van samenzijn en van de lokale cultuur.
En misschien ook in iets anders wat je op Sardinië regelmatig tegenkomt:
niet alles hoeft groter.
Kleine producenten maken soms prachtige producten zonder dat alles gericht is op massaproductie.
Dat past ook bij mijn eigen manier van werken.
Kleinschalig. Persoonlijk. Authentiek.
Wat kunnen we hiervan leren?
Voor mij is dat uiteindelijk de interessantste vraag.
Want je hoeft niet naar Sardinië te verhuizen om iets van deze leefstijl mee te nemen.
Je kunt jezelf bijvoorbeeld afvragen:
Beweeg ik omdat ik wil sporten, of beweeg ik ook gewoon gedurende mijn dag?
Hoeveel tijd breng ik buiten door?
Neem ik de tijd om werkelijk te eten?
Met wie voel ik me verbonden?
Heb ik mensen om me heen met wie ik mijn leven deel?
Waar kom ik mijn bed voor uit?
En misschien nog belangrijker:
Is de manier waarop ik leef eigenlijk in overeenstemming met wat ik belangrijk vind?
Daar begint voor mij de verbinding met BodyMind.
Gezond leven is meer dan gezond eten
Wanneer we praten over gezondheid, kijken we vaak naar voeding, beweging en slaap.
Allemaal belangrijk.
Maar hoe je leeft heeft ook te maken met stress, ontspanning, verbinding, betekenis en de manier waarop je met jezelf omgaat.
Je kunt iedere dag gezond eten en tegelijkertijd voortdurend onder spanning staan.
Je kunt veel sporten en nauwelijks rust nemen.
Je kunt gezond leven volgens alle regels en toch het gevoel hebben dat je leven niet meer bij je past.
Daarom vind ik de Blue Zone-benadering interessant als inspiratie, maar niet als checklist.
Gezondheid is geen lijstje dat je kunt afvinken.
Het gaat ook over de manier waarop je je leven ervaart.
De Blue Zone en jouw eigen ritme
Misschien is dat wel de belangrijkste les die ik uit Sardinië haal.
Je hoeft niet alles sneller te doen.
Je hoeft niet altijd productief te zijn.
Je hoeft niet voortdurend ergens naartoe.
Er mag ruimte zijn voor een lange lunch.
Voor een gesprek.
Voor een wandeling.
Voor buiten zijn.
Voor niets doen.
Voor mensen om je heen.
Voor leven in plaats van alleen maar functioneren.
En dat betekent niet dat het Sardijnse leven perfect is.
Natuurlijk kent ook Sardinië stress, problemen, ongezondheid en moderne verleidingen.
Maar juist het verschil tussen het traditionele ritme en onze steeds snellere manier van leven kan je aan het denken zetten.
Blue Zone Sardinië en onze retreats
Dat is ook één van de redenen waarom ik mijn retreats op Sardinië organiseer.
Niet omdat Sardinië een magische plek is waar alles vanzelf beter wordt.
Maar omdat de omgeving je kan helpen om tijdelijk uit je gewone ritme te stappen.
Tijdens een retreat ben je meer buiten.
Je beweegt.
Je eet lokale producten.
Je hebt tijd voor rust.
Je bent bewust bezig met jezelf.
En misschien wel het belangrijkste: je krijgt ruimte om stil te staan bij de vraag hoe jij eigenlijk wilt leven.
Want wanneer je voortdurend doorgaat, is het soms moeilijk om die vraag nog werkelijk te voelen.
Een paar dagen afstand kan dan helpen.
Niet om een compleet ander mens te worden.
Maar om opnieuw te ontdekken wat voor jou belangrijk is.
Een Sardijnse leefstijl meenemen naar huis
Het mooiste zou natuurlijk zijn wanneer je na een verblijf op Sardinië niet alleen naar huis gaat met mooie herinneringen.
Maar met iets wat je werkelijk meeneemt in je dagelijks leven.
Misschien ga je vaker wandelen.
Misschien neem je weer tijd om rustig te eten.
Misschien wil je meer buiten zijn.
Misschien besef je dat je meer behoefte hebt aan verbinding.
Of misschien ontdek je dat je eigenlijk een heel andere vraag hebt:
Hoe wil ik mijn leven eigenlijk leven?
Dat is uiteindelijk veel interessanter dan de vraag hoe oud je kunt worden.
Want het gaat niet alleen om hoe lang je leeft.
Maar ook om hoe je leeft.
Meer weten over Blue Zone Sardinië?
Wil je meer weten over de geschiedenis van de Blue Zone op Sardinië, de andere Blue Zones en de Sardijnse leefstijl?
Lees dan ook mijn uitgebreide artikel over Blue Zone Sardinië op Sardinietrips.
Daar ga ik uitgebreider in op het ontstaan van het Blue Zone-onderzoek en de verschillende kenmerken van de Sardijnse leefstijl.
Ervaar Sardinië zelf
Misschien wil je Sardinië niet alleen bezoeken.
Misschien wil je ervaren wat er gebeurt wanneer je een paar dagen uit je gewone ritme stapt.
Tijdens mijn retraites op Sardinië combineren we rust, natuur en ruimte met persoonlijke ontwikkeling.
Van een BodyMind Reset tot een B-Life retreat of individuele coaching: iedere vorm heeft een eigen karakter.
Niet om langer te leven volgens een bepaald recept.
Maar om bewuster te ontdekken hoe jij wilt leven.
Onze omgeving kan ons iets laten zien.
De vraag is wat jij daarvan mee naar huis neemt.
