Leestijd: 4 minuten
Aarden en centreren zijn voor mij twee belangrijke basisprincipes binnen BodyMind. Ze helpen je om uit je hoofd te komen, je lichaam weer te voelen en opnieuw contact te maken met jezelf.
Het klinkt misschien bijna te eenvoudig. Even voelen waar je voeten de grond raken. Je aandacht naar je buik brengen. Je ademhaling volgen. Je knieën ontspannen. Toch is juist die eenvoud vaak de uitdaging.
We zijn gewend om veel in ons hoofd te leven. We denken vooruit, analyseren, regelen en reageren. Ondertussen merken we soms pas laat dat ons lichaam gespannen is, onze adem hoog zit of we eigenlijk al veel te lang over onze eigen grenzen heen gaan.
Aarden en centreren brengen je aandacht terug naar waar je op dat moment werkelijk bent: in je lichaam, hier en nu.
Mijn e-book De kracht van AA is ook vanuit deze gedachte ontstaan: Aarden en Aandacht. Niet ingewikkelder maken dan nodig is, maar leren ervaren wat er gebeurt wanneer je je aandacht bewust terugbrengt naar je lichaam.
Zoals Johan Cruijff het mooi verwoordde: “Simpel is het moeilijkst.”
En misschien geldt dat nergens zo sterk als bij leren voelen.
Aarden
Wat betekent aarden?
Aarden betekent voor mij heel eenvoudig: weer contact maken met je lichaam en met de grond waarop je staat.
Wanneer je veel in je hoofd zit, kan je aandacht als het ware overal zijn behalve bij jezelf. Door bewust te voelen waar je lichaam de aarde raakt, breng je je aandacht terug naar het hier en nu.
Voel je voetzolen wanneer je staat. Merk op hoe je gewicht zich over beide voeten verdeelt. Voel de druk van de grond onder je voeten en de manier waarop je lichaam daarop reageert. Wanneer je loopt, verandert dat contact voortdurend. Wanneer je zit of ligt, ervaar je weer andere steunpunten.
Je hoeft niets te veranderen. Eerst alleen maar voelen.
Dat eenvoudige contact met de aarde brengt je aandacht uit je hoofd en terug naar je lichaam. Je wordt je weer bewuster van je houding, je ademhaling, je spanning en je aanwezigheid.
Dat is voor mij de essentie van aarden: niet weggaan uit je hoofd, maar je aandacht weer verbinden met de rest van jezelf.
Van daaruit kun je vertragen, voelen wat er werkelijk in je gebeurt en opnieuw ervaren dat je letterlijk ergens staat.
Centreren
Centreren
Wat betekent centreren?
Aarden en centreren lijken op elkaar, maar ze doen iets anders.
Bij aarden richt je je aandacht naar beneden: naar je voeten, de grond en het contact dat je lichaam met de aarde maakt. Je zoekt als het ware weer steun en verbinding met de ondergrond.
Bij centreren richt je je aandacht juist naar binnen, naar je eigen midden. Je wordt je bewust van je zwaartepunt, ongeveer ter hoogte van je onderbuik, net onder je navel. Vanuit daar ervaar je hoe je lichaam zich draagt en hoe je aanwezig bent in jezelf.
Je kunt het verschil eenvoudig ervaren. Ga stevig staan en voel eerst je voetzolen op de grond. Dat is aarden. Breng daarna je aandacht naar je onderbuik en voel je eigen midden. Dat is centreren.
Een rustige buikademhaling kan helpen om die aandacht naar je centrum te brengen. Niet door je ademhaling te forceren, maar door te voelen hoe je buik en onderlichaam meebewegen met je adem.
Aarden geeft je het gevoel van: ik sta hier.
Centreren geeft je het gevoel van: ik ben hier.
Wanneer je goed gecentreerd bent, beweeg en reageer je minder snel vanuit alleen je hoofd of vanuit de druk van wat er om je heen gebeurt. Je hebt meer contact met je eigen midden en kunt van daaruit bewuster voelen, kiezen en handelen.
Dat maakt centreren zo waardevol binnen BodyMind: je brengt niet alleen je aandacht naar je lichaam, maar leert ook ervaren vanwaaruit jij in het leven staat en beweegt.
Aarden en centreren en je gezondheid
Je gezondheid wordt niet alleen bepaald door wat je eet, hoeveel je beweegt of hoeveel je slaapt. Ook de manier waarop je lichaam omgaat met spanning, inspanning en herstel speelt een belangrijke rol.
Wanneer je langere tijd onder spanning staat, kan dat merkbaar worden in je lichaam. Je ademhaling verandert, spieren blijven aangespannen, je hartslag kan hoger liggen en je kunt je onrustig, vermoeid of opgejaagd voelen. Vaak ga je ondertussen gewoon door, omdat je hoofd vindt dat er nog van alles moet gebeuren.
Daarom zijn aarden en centreren voor mij waardevolle BodyMind-oefeningen. Ze helpen je om eerder op te merken wat er in je lichaam gebeurt, voordat je automatisch doorgaat.
Door te aarden voel je de steun van de grond en breng je je aandacht terug naar je lichaam. Door te centreren voel je je eigen midden en merk je beter op hoe je jezelf draagt. Je vertraagt daarmee het automatische patroon van steeds maar doorgaan en maakt ruimte om bewust te voelen.
Dat is belangrijk voor je gezondheid, omdat lichaamsbewustzijn je helpt om signalen eerder te herkennen. Misschien merk je dat je rust nodig hebt, dat je ademhaling hoog zit, dat je spieren spanning vasthouden of dat je juist behoefte hebt aan beweging. Wanneer je die signalen leert herkennen, kun je er bewuster op reageren.
Aarden en centreren zijn daarmee geen behandeling voor gezondheidsklachten en geen manier om ziekte te voorkomen. Ze zijn eenvoudige manieren om de verbinding met je lichaam te onderhouden en beter te leren luisteren naar wat je lichaam nodig heeft.
Gezondheid begint voor mij ook bij contact: contact met je lichaam, met je ademhaling en met je eigen grenzen.
Hoe beter je leert voelen wat er in jou gebeurt, hoe eerder je kunt bijsturen. Soms betekent dat rust nemen. Soms juist bewegen, naar buiten gaan, ademen of spanning loslaten. En soms betekent het erkennen dat er meer aan de hand is en dat je professionele hulp nodig hebt.
Aarden en centreren geven je geen controle over je lichaam. Ze geven je iets anders: meer bewustzijn van wat er in je lichaam gebeurt, zodat je er bewuster mee kunt omgaan.
De kracht van de aarde
De aarde is niet zomaar de ondergrond waarop we staan. We leven voortdurend in een natuurlijke omgeving van licht, lucht, water, bodem en elektromagnetische velden. Een bijzonder verschijnsel daarin is de Schumann-resonantie: natuurlijke elektromagnetische resonanties die ontstaan in de ruimte tussen het aardoppervlak en de ionosfeer.
Ik vind het interessant dat we onderdeel zijn van zo’n natuurlijke omgeving, terwijl we tegelijkertijd steeds meer tijd binnen doorbrengen, omringd door technologie, schermen en allerlei prikkels. Wat de precieze invloed daarvan op ons lichaam is, is complexer dan soms wordt voorgesteld. Maar één ding weten we heel direct: ons lichaam is voortdurend in contact met zijn omgeving.
En juist dat contact is voor mij binnen BodyMind interessant.
Aarden hoeft daarom niet ingewikkeld te zijn. Je hoeft geen frequenties te meten of iets bijzonders te bereiken. Ga maar eens met blote voeten buiten staan. Voel de grond onder je voeten. Wandel door het gras, over zand of langs het water. Merk op hoe je lichaam reageert wanneer je vertraagt en je aandacht bewust naar de aarde brengt.
Voel de temperatuur van de ondergrond. De druk onder je voeten. Je gewicht. Je ademhaling. Misschien merk je spanning op, misschien juist ontspanning.
Daar begint voor mij aarden: niet bij een theorie, maar bij ervaren.
Je aandacht verschuift van alles wat zich in je hoofd afspeelt naar je zintuigen en je lichaam. Je bent niet langer alleen bezig met wat er moet gebeuren, maar merkt op waar je nu bent en hoe je er nu bij staat.
Dat is precies de BodyMind-verbinding: je hoofd, je gevoel en je lichaam weer met elkaar in contact brengen.
De aarde geeft je daarbij iets heel concreets: een stabiele ondergrond waarop je kunt voelen, bewegen en aanwezig zijn.
De Schumann-resonantie maakt de natuurlijke elektromagnetische omgeving van de aarde voor mij een fascinerend onderwerp. Maar je hoeft niet te weten wat er op het niveau van frequenties gebeurt om de waarde van aarden te ervaren.
Je voeten op de aarde. Je aandacht in je lichaam. Je bewustzijn bij jezelf.
Daar ligt voor mij de kracht van aarden.
Centreren: balans vanuit dualiteit
Centreren gaat over het vinden van je midden tussen verschillende bewegingen in jezelf. Je bent niet alleen degene die doet, maar ook degene die voelt. Niet alleen actief, maar ook ontvankelijk. Niet alleen naar buiten gericht, maar ook naar binnen.
Juist die verschillende kanten noemen we dualiteit: twee ogenschijnlijk tegengestelde krachten die elkaar tegelijkertijd aanvullen.
In mijn BodyMind-werk gebruik ik daarvoor onder andere de taal van yin en yang. Yin staat voor kwaliteiten als ontvangen, voelen, vertragen en naar binnen keren. Yang staat voor doen, bewegen, richting geven en naar buiten treden. Ook moeder- en vaderenergie kun je vanuit deze symboliek bekijken: verschillende kwaliteiten die je allebei in jezelf kunt ervaren.
Het probleem ontstaat niet doordat één kant aanwezig is. Het gaat erom wanneer je vast komt te zitten in één kant.
Ben je voortdurend aan het doen, regelen en doorgaan? Dan kan je lichaam aangeven dat er behoefte is aan vertragen, voelen of ontvangen. Maar wanneer je juist blijft voelen, nadenken en afwachten, kan er behoefte ontstaan aan beweging, richting en actie.
Centreren betekent dan dat je niet hoeft te kiezen tussen yin óf yang. Je leert juist het midden te vinden waarin beide aanwezig mogen zijn.
Je kunt jezelf bijvoorbeeld afvragen:
Kan ik nu ontvangen én handelen?
Kan ik voelen én een beslissing nemen?
Kan ik vertragen én later weer in beweging komen?
Je lichaam helpt je om dit verschil te ervaren. Wanneer je naar binnen keert, kan dat anders voelen dan wanneer je jezelf opricht en naar buiten beweegt. Wanneer je vertraagt, verandert je ademhaling en spierspanning vaak mee. Door dit op te merken, leer je steeds beter welke beweging op dat moment passend is.
Centreren is dus niet stilstaan in het midden. Het is leren bewegen tussen de verschillende polen van het leven, terwijl je contact houdt met jezelf.
Dat is voor mij de diepere betekenis van centreren binnen BodyMind: niet één kant van jezelf sterker maken, maar leren schakelen tussen beide zonder je eigen midden te verliezen.
Voelen wanneer het tijd is om naar binnen te keren. Voelen wanneer je naar buiten mag bewegen. Ontvangen wanneer je ruimte nodig hebt. Handelen wanneer er iets van je gevraagd wordt.
Je midden is de plek van waaruit je beide kunt ervaren en bewust kunt kiezen.
Zelfregie en integratie
Aarden en centreren zijn voor mij geen technieken die je moet uitvoeren om iets aan jezelf te repareren. Ze zijn manieren om opnieuw contact te maken met wat er in jou gebeurt.
Door bewust te voelen waar je lichaam steun vindt en waar jouw eigen midden is, merk je eerder op wat er speelt. Misschien houd je spanning vast, adem je oppervlakkig, sta je voortdurend ‘aan’ of merk je dat je vooral vanuit je hoofd reageert.
Dat bewustzijn geeft je een keuze.
Je kunt even stoppen. Voelen. Ademhalen. Opmerken wat je nodig hebt. En van daaruit bepalen wat je volgende stap is.
Dat is voor mij zelfregie: niet alles onder controle willen houden, maar leren luisteren naar de signalen van je lichaam en bewust kiezen hoe je ermee omgaat.
Aarden helpt je daarbij om weer contact te maken met de grond en je lichaam. Centreren helpt je om terug te keren naar je eigen midden, juist wanneer verschillende bewegingen in jezelf om aandacht vragen.
Zo ontstaat er ruimte tussen prikkel en reactie, tussen voelen en handelen, tussen doorgaan en vertragen.
En precies daar zit voor mij de integratie: niet alleen begrijpen wat er in je gebeurt, maar het ook leren herkennen en toepassen in je dagelijks leven.
Wat kunnen aarden en centreren je opleveren?
Aarden en centreren zijn eenvoudige manieren om je aandacht terug te brengen naar je lichaam. Juist daardoor kunnen ze waardevol zijn op momenten waarop je veel denkt, veel doet of merkt dat je spanning opbouwt.
Door regelmatig bewust te aarden en te centreren, kun je bijvoorbeeld:
- meer lichaamsbewustzijn ontwikkelen – je merkt eerder op wat er in je lichaam gebeurt.
- spanning eerder herkennen – bijvoorbeeld in je schouders, kaak, buik of ademhaling.
- beter voelen waar je grenzen liggen – voordat je er al overheen bent gegaan.
- meer rustmomenten creëren – even stoppen in plaats van automatisch doorgaan.
- je aandacht uit je hoofd terugbrengen naar je lichaam.
- bewuster omgaan met stress en prikkels – door eerst waar te nemen voordat je reageert.
- meer contact ervaren met je ademhaling.
- je steviger en stabieler voelen – letterlijk door het contact met de grond en figuurlijk door het contact met jezelf.
- beter voelen wat je nodig hebt – vertragen, bewegen, rust nemen of juist in actie komen.
- meer ruimte ervaren tussen een prikkel en je reactie daarop.
- bewuster keuzes maken in plaats van steeds vanuit gewoonte of automatische patronen te reageren.
- verschillende kanten van jezelf beter leren kennen – zoals doen en ontvangen, bewegen en vertragen.
- meer aanwezig zijn in het moment – in plaats van voortdurend bezig te zijn met wat nog moet of wat al geweest is.
- leren vertrouwen op wat je lichaam je vertelt en daar steeds bewuster mee omgaan.
Het zijn geen wondermiddelen en je hoeft ook niet voortdurend geaard of gecentreerd te zijn. Het gaat er juist om dat je steeds opnieuw kunt terugkeren naar je lichaam en jezelf.
Daar ontstaat ruimte om te voelen: Wat gebeurt er nu in mij? Wat heb ik nodig? En wat wil ik daarmee doen?
Dat is de vorm van zelfregie waar ik binnen BodyMind naar zoek.
Hoe kun je aarden en centreren?
Je hoeft niet veel te doen om weer contact te maken met jezelf. Soms is een paar minuten bewust aandacht geven aan je lichaam al genoeg.
Aarden
Stop even met wat je aan het doen bent en ga stevig staan.
Voel je voetzolen op de grond. Merk op waar je gewicht zit. Voel de druk onder je hielen, de bal van je voet en je tenen. Je hoeft niets te veranderen. Alleen voelen dat de grond je draagt.
Laat je knieën zacht en ontspannen. Controleer ook je tenen: zijn ze ontspannen of klem je ze onbewust vast?
Blijf een paar ademhalingen zo staan en merk op wat er verandert wanneer je je aandacht bewust bij je voeten en de grond houdt.
Centreren
Breng daarna je aandacht van je voeten naar je eigen midden, ongeveer ter hoogte van je onderbuik, net onder je navel.
Adem rustig door en voel hoe je buik en onderlichaam met je ademhaling meebewegen. Je hoeft je adem niet bewust naar een bepaalde plek te sturen. Het gaat er vooral om dat je je aandacht daar brengt en voelt wat er gebeurt.
Je kunt je voorstellen dat je bij iedere uitademing iets meer zakt in je eigen midden. Niet zwaar worden, maar juist voelen waar je lichaam zich van binnenuit organiseert en draagt.
Blijf hier een paar minuten.
Aarden: ik voel de grond onder mij.
Centreren: ik voel mijn eigen midden.
Door beide bewust te oefenen, leer je steeds gemakkelijker terug te keren naar je lichaam. Zeker op momenten waarop je veel denkt, veel prikkels hebt of merkt dat je vooral vanuit je hoofd reageert.
Je hoeft daarvoor niet eerst helemaal tot rust te zijn. Het begint simpelweg met stoppen, voelen en weer contact maken met jezelf.
Shake, shake, shake
Soms is stilstaan en voelen precies wat je nodig hebt. Maar soms helpt juist bewegen om weer contact te maken met je lichaam.
Een van mijn favoriete manieren om te aarden en mijn centrum terug te vinden is daarom: schudden.
Ik gebruik de BodyMind Shake regelmatig tijdens mijn BodyMind-lessen. Niet als ingewikkelde techniek, maar juist omdat het zo eenvoudig is. Je zet muziek aan, komt in beweging en laat je lichaam het werk doen.
Door je handen, armen, benen en uiteindelijk je hele lichaam losjes te schudden, word je je opnieuw bewust van je lichaam. Je merkt waar je spanning vasthoudt en kunt die spanning door beweging ruimte geven.
En het mag vooral ook leuk zijn. Ik kies bewust muziek waar ik zelf vrolijk van word. Want lichaamsbewustzijn hoeft niet altijd stil, serieus of meditatief te zijn. Soms kom je juist weer bij jezelf door te bewegen, te lachen en even nergens over na te denken.
Schud wat vastzit. Beweeg wat stil is gevallen. En voel daarna opnieuw je voeten, je adem en je eigen midden.
Hieronder zie je een typische BodyMind Shake van mij. De video is inmiddels meer dan 7.000 keer bekeken en blijkbaar vinden veel mensen het net zo lekker om even alles los te schudden.
Zet de muziek aan en doe gewoon mee. Je hoeft het niet goed te doen. Volg je lichaam en kijk wat er gebeurt.
Aarden en centreren ervaren op Sardinië
Aarden en centreren zijn geen oefeningen die je alleen op een yogamat hoeft te doen. Juist in het dagelijks leven kunnen ze je helpen om even te stoppen, je lichaam weer te voelen en bewust te kiezen wat je nodig hebt.
Wil je ervaren wat er gebeurt wanneer je een paar dagen uit de drukte stapt en je aandacht helemaal naar je lichaam brengt?
Tijdens de BodyMind Reset Week op Sardinië vormen vertragen, voelen, bewegen en lichaamsbewustzijn de rode draad. Met zachte yoga, ademwerk, fascia, bewuste beweging en de rust van de natuur krijg je de ruimte om opnieuw contact te maken met je lichaam en jezelf.
Niet om iets te moeten bereiken, maar om te ervaren.
Voelen wat er in je lichaam gebeurt.
Ontdekken wat je nodig hebt.
En van daaruit weer in beweging komen.
Meer lezen
Wil je verder ontdekken hoe je lichaam, ademhaling, spanning en bewustwording met elkaar samenhangen? Deze artikelen sluiten mooi aan bij het thema aarden en centreren:
📖 Lichaamsbewustzijn leer beter voelen wat er in je lichaam gebeurt en signalen eerder herkennen.
📖 Ademhaling ontdek hoe je ademhaling samenhangt met spanning, ontspanning en lichaamsbewustzijn.
📖 Stress wat gebeurt er in je lichaam wanneer spanning zich opstapelt?
📖 Beter slapen over rust, ontspanning en de invloed daarvan op je slaap.
📖 Burn-out preventie leren luisteren naar signalen voordat je structureel over je grenzen gaat.
📖 BodyMind lessen ervaren hoe beweging, ademhaling en lichaamsbewustzijn samenkomen in BodyMind.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen aarden en centreren?
Aarden gaat over het contact van je lichaam met de grond. Centreren gaat over het bewust voelen van je eigen midden. Samen helpen ze je om je aandacht terug te brengen naar je lichaam en aanwezig te zijn in het moment.
Moet ik ervaring hebben met yoga of BodyMind
Nee. Je hoeft niet lenig of ervaren te zijn. Het gaat niet om hoe een oefening eruitziet, maar om wat je tijdens de beweging in je eigen lichaam ervaart.
Kan ik aarden en centreren ook thuis oefenen?
Ja. Juist de eenvoud maakt deze oefeningen geschikt voor thuis. Een paar bewuste ademhalingen, je voetzolen voelen en even stilstaan kunnen al een moment van lichaamsbewustzijn creëren.
Is aarden hetzelfde als blootsvoets buiten lopen?
Blootsvoets lopen kan een mooie manier zijn om het contact met de ondergrond bewust te ervaren. Maar aarden gaat in deze BodyMind-benadering vooral over je aandacht naar je lichaam en het contact met de grond brengen. Daar heb je niet per se natuur of blote voeten voor nodig.
