Faalangst: Durf te falen, durf te leven

Faalangst kan ervoor zorgen dat je niet doet wat je eigenlijk wél wilt doen.

Je wilt iets nieuws proberen, maar stelt het uit.

Je hebt een idee, maar voert het niet uit.

Je wilt een keuze maken, maar blijft twijfelen.

Of je voelt dat er meer in je zit, maar bent bang dat je het niet goed genoeg zult doen.

Misschien hoor je ondertussen dat kritische stemmetje:

Wat als ik het verpest?
Wat zullen anderen denken?
Straks lukt het niet.

En dus doe je liever niets.

Want zolang je niet begint, kun je ook niet falen.

Maar daarmee houd je jezelf uiteindelijk ook weg van wat je juist graag zou willen ervaren.

Faalangst gaat daarom niet alleen over bang zijn om te falen. Het kan je ervan weerhouden om überhaupt te proberen.

Wat is faalangst?

Faalangst is angst om niet aan verwachtingen te voldoen, fouten te maken of negatief beoordeeld te worden.

Een beetje spanning voordat je iets belangrijks gaat doen is normaal. Faalangst wordt beperkend wanneer de angst je keuzes, gedrag of functioneren gaat beïnvloeden.

Je kunt bijvoorbeeld:

• situaties vermijden waarin je beoordeeld kunt worden;
• dingen uitstellen omdat je bang bent dat ze niet goed genoeg worden;
• veel piekeren over prestaties of uitkomsten;
• moeilijk beslissingen nemen;
• jezelf streng beoordelen wanneer iets niet lukt;
• succes nodig hebben om je goed over jezelf te voelen.

Je gaat dan niet meer alleen af op wat je wilt, maar ook op wat je probeert te voorkomen.

Waar komt faalangst vandaan?

Faalangst heeft niet bij iedereen dezelfde oorzaak.

Ervaringen uit je jeugd kunnen een rol spelen. Bijvoorbeeld wanneer fouten sterk werden bekritiseerd, prestaties veel aandacht kregen of je het gevoel had dat je voortdurend aan verwachtingen moest voldoen.

Maar ook latere ervaringen kunnen invloed hebben.

Een mislukking, afwijzing, negatieve beoordeling of periode waarin je veel druk hebt ervaren kan ervoor zorgen dat je voorzichtiger wordt.

Soms ontstaat er dan een overtuiging als:

Als ik het niet goed doe, ben ik niet goed genoeg.

En wanneer die overtuiging steeds opnieuw wordt bevestigd door je eigen kritische gedachten, kan de angst sterker worden.

Wat gebeurt er in je lichaam bij faalangst?

Faalangst speelt zich niet alleen af in je gedachten.

Wanneer je een situatie als spannend of bedreigend ervaart, kan je lichaam reageren met een stressreactie.

Je merkt bijvoorbeeld:

• spanning in je borst of buik;
• een versnelde hartslag;
• oppervlakkiger ademhaling;
• onrust;
• moeite met concentreren;
• blokkeren of dichtklappen.

Je kunt daardoor juist op een belangrijk moment minder goed functioneren.

Je weet misschien precies wat je wilt zeggen, maar ineens lijkt alles uit je hoofd verdwenen.

Daarom vind ik het belangrijk om bij faalangst niet alleen te kijken naar je gedachten, maar ook naar wat er lichamelijk gebeurt.
maar houdt je tegelijkertijd gevangen.

Wat zit er onder faalangst?

Faalangst kan samenhangen met verschillende patronen en overtuigingen.

Bijvoorbeeld:

Perfectionisme
Als het perfect moet zijn, mag er niets misgaan.

Zelftwijfel
Misschien kan ik dit helemaal niet.

Angst voor afwijzing
Wat zullen anderen van mij vinden als ik faal?

Controlebehoefte
Als ik alles goed voorbereid, kan het niet misgaan.

Schaamte
Als ik een fout maak, zegt dat iets over wie ik ben.

Deze patronen kunnen elkaar versterken.

Je wordt bang om te falen, gaat daardoor extra controleren of perfectioneren, stelt iets uit en ervaart vervolgens opnieuw dat je niet in beweging komt.

Zo kan een patroon zichzelf in stand houden.

Hoe doorbreek je faalangst?

Je hoeft niet te wachten tot de angst helemaal verdwenen is.

Sterker nog: als je steeds wacht tot je je volledig zeker voelt, kan het moeilijk worden om überhaupt in beweging te komen.

Een belangrijke stap is daarom leren handelen terwijl je enige spanning of onzekerheid nog voelt.

1. Begin kleiner

Maak de stap zo klein dat je hem daadwerkelijk kunt zetten.

Niet: ik moet dit perfect uitvoeren.

Maar: wat is één ding dat ik vandaag kan proberen?

2. Onderzoek wat je probeert te voorkomen

Vraag jezelf:

Waar ben ik precies bang voor?

Dat je een fout maakt?
Dat iemand je afwijst?
Dat je kritiek krijgt?
Of dat je ontdekt dat je iets misschien niet kunt?

Door de angst concreter te maken, wordt het gemakkelijker om ermee te werken.

3. Let op je lichaam

Wat gebeurt er wanneer je denkt aan datgene wat je spannend vindt?

Waar ontstaat spanning?

Wat gebeurt er met je ademhaling?

Wat doe je vervolgens?

Eerst herkennen. Daarna ontstaat ruimte om iets anders te kiezen.

4. Maak fouten weer onderdeel van leren

Een fout betekent niet automatisch dat jij hebt gefaald.

Je hebt iets geprobeerd en ontdekt wat wel of niet werkt.

Dat klinkt eenvoudig, maar het vraagt oefening om dat ook werkelijk zo te ervaren.

5. Laat perfectionisme niet de voorwaarde zijn om te beginnen

Je hoeft niet eerst alles te kunnen.

Je hoeft niet zeker te weten dat het lukt.

Beginnen is soms belangrijker dan weten hoe het afloopt.

Faalangst en perfectionisme

Faalangst en perfectionisme kunnen sterk met elkaar samenhangen, maar ze zijn niet hetzelfde.

Faalangst gaat vooral over de angst voor falen, fouten of negatieve beoordeling.

Perfectionisme gaat over de neiging om extreem hoge eisen aan jezelf of je prestaties te stellen.

Perfectionisme kan een manier worden om falen proberen te voorkomen.

Je denkt:

Als ik alles perfect doe, kan het niet misgaan.

Maar juist daardoor kan de druk steeds groter worden.

Je blijft verbeteren.

Je stelt uit.

Je durft niet te beginnen.

Of je bent nooit tevreden met wat je hebt bereikt.

Wat begon als streven naar kwaliteit, kan zo veranderen in een manier om jezelf tegen falen te beschermen.

Wanneer faalangst je klein houdt

Het lastigste aan faalangst is misschien niet de angst zelf.

Het is wat je daardoor niet meer doet.

Je solliciteert niet.

Je begint niet aan dat bedrijf.

Je zegt niet wat je werkelijk denkt.

Je vraagt die persoon niet mee uit.

Je laat een idee liggen.

Je kiest voor zekerheid terwijl je diep vanbinnen iets anders wilt.

En misschien merk je na een tijdje:

Ik ben niet bang om te falen. Ik ben vooral bang om te ontdekken wat er gebeurt als ik het probeer.

Daar begint voor mij de interessante beweging.

Niet door de angst weg te krijgen.

Maar door te onderzoeken wat jij ondanks die angst wél wilt doen.

Kun je faalangst overwinnen?

Misschien is overwinnen niet het juiste woord.

Het doel hoeft niet te zijn dat je nooit meer spanning of twijfel voelt.

Je kunt juist leren om spanning te herkennen zonder dat die automatisch bepaalt wat je doet.

Je kunt leren een fout te maken zonder jezelf direct af te wijzen.

Je kunt leren dat je iets niet hoeft te kunnen voordat je eraan begint.

En je kunt ervaren dat je veel meer kunt verdragen dan je vooraf dacht.

Vrijheid ontstaat niet wanneer je nooit meer bang bent. Vrijheid ontstaat wanneer angst niet langer voor jou beslist.

Wanneer kan coaching helpen bij faalangst?

Wanneer je merkt dat je rationeel heel goed begrijpt wat je zou willen doen, maar jezelf toch steeds tegenhoudt, kan coaching helpen om het patroon verder te onderzoeken.

In mijn BodyMind-werk kijken we niet alleen naar je gedachten en overtuigingen.

We onderzoeken ook wat er in je lichaam gebeurt wanneer de angst actief wordt.

Wat voel je?

Waar houd je spanning vast?

Wat doe je automatisch?

En wat gebeurt er wanneer je iets anders probeert?

Van begrijpen naar voelen. Van voelen naar ervaren. En uiteindelijk naar anders kiezen.

Veelgestelde vragen over faalangst

Meer lezen

📖 Perfectionisme wanneer hoge eisen aan jezelf je niet meer helpen maar juist tegenhouden.

📖 Beschermingsmechanisme ontdek hoe gedrag dat ooit hielp later een patroon kan worden.

📖 Angst lees meer over angst, vermijding en wat er gebeurt wanneer angst je keuzes gaat bepalen.

📖 Lichaamsbewustzijn leer herkennen wat er in je lichaam gebeurt voordat je automatisch reageert.

Wil je niet langer door faalangst worden tegengehouden?

Misschien weet je allang wat je zou willen doen.

Maar blijf je wachten tot je zeker weet dat het lukt.

Misschien hoef je niet eerst van je angst af. Misschien mag je leren bewegen mét die angst.

Tijdens een coachingtraject op Sardinië krijg je ruimte om uit je dagelijkse omgeving te stappen en te onderzoeken wat je tegenhoudt.

Niet alleen door erover te praten, maar door te ervaren wat er in je gebeurt wanneer je iets spannend vindt.

Durf te beginnen. Durf te ervaren. Durf te leven.

Ontdek de coachingtrajecten op Sardinië →

.

.