Leestijd: 4 minuten.
Ik houd van technologie.
Ik vind het interessant wat technologie ons allemaal kan bieden. Mijn telefoon maakt mijn leven op allerlei manieren gemakkelijker. Ik kan overal informatie vinden, contact houden met mensen, mijn agenda organiseren, reizen plannen en zelfs mijn gezondheid bijhouden.
Ik wil dan ook helemaal niet terug naar een wereld zonder internet of mobiele telefoon.
Maar er is voor mij wel een belangrijk verschil:
Gebruik ik de technologie, of begint de technologie mij te gebruiken?
Daarom vind ik digitale detox zo interessant. Niet als een manier om technologie af te wijzen, maar juist als een bewuste keuze om er af en toe even uit te stappen.
Want de machine stopt nooit.
Wij wel.
En misschien is dat precies waarom het zo belangrijk is om af en toe bewust offline te gaan.
Welcome to the machine
Welcome to the Machine was één van de nummers van Pink Floyd op het album Wish You Were Here uit 1975.
Als je het nummer nu opnieuw luistert, is het bijna bijzonder hoe actueel het kan voelen.
Want hoeveel van ons leven speelt zich inmiddels af via machines?
We communiceren via onze telefoon.
We werken achter een scherm.
We plannen onze dagen digitaal.
We krijgen meldingen, herinneringen en waarschuwingen.
Onze apparaten meten hoeveel we bewegen, slapen en drinken.
En ondertussen zijn we bijna altijd bereikbaar.
Ik ben opgegroeid zonder mobiele telefoon en internet. Als ik uitging en later thuis zou komen, kon ik mijn ouders geen bericht sturen. Er was geen WhatsApp, geen sms en geen locatie om te delen.
Je was gewoon ergens.
En niemand wist precies waar.
Dat klinkt nu bijna onvoorstelbaar.
De machine wordt steeds slimmer
Technologie is in korte tijd enorm veranderd.
Onze telefoon is inmiddels veel meer dan een telefoon. Het is onze agenda, navigatie, camera, bibliotheek, communicatiecentrum en steeds vaker ook onze persoonlijke assistent.
Hij kan ons eraan herinneren dat we moeten bewegen.
Dat we voldoende water moeten drinken.
Dat we te weinig hebben geslapen.
Dat we ergens moeten zijn.
Dat iemand ons een bericht heeft gestuurd.
Dat er iets nieuws is.
Dat er iets van ons wordt verwacht.
Dat is allemaal ontzettend handig.
Maar hoeveel ruimte blijft er over waarin er helemaal niets van ons wordt verwacht?
Misschien verwachten we van technologie inmiddels hetzelfde als van een goede partner.
Dat hij aanvoelt wat we nodig hebben.
Dat hij ons helpt.
Dat hij ons waarschuwt wanneer er iets misgaat.
Dat hij ons herinnert aan wat belangrijk is.
En vervolgens raken we geïrriteerd wanneer hij precies doet wat we zelf mogelijk hebben gemaakt: voortdurend om aandacht vragen.
We geven technologie steeds meer ruimte in ons leven en verwachten tegelijkertijd dat het ons leven gemakkelijker, rustiger en overzichtelijker maakt.
Maar misschien kan geen enkele machine bepalen wat jij werkelijk nodig hebt.
Dat zul je uiteindelijk zelf moeten leren voelen.
Het zijn niet alleen je schermen
Wanneer we het hebben over een digitale detox denken we vaak aan minder schermtijd.
Maar misschien is het probleem inmiddels groter dan dat.
Ik merk het vooral wanneer ik vanuit Nederland terugkom.
Overal zijn geluiden.
Pieptonen.
Trillingen.
Meldingen.
Kassa’s.
Auto’s.
Apparaten.
Verkeerssignalen.
Telefoons.
Veel van die geluiden zijn maar heel kort. Toch vraagt ieder geluidje ergens om je aandacht.
Je hoeft niet eens bewust te reageren.
Je zenuwstelsel registreert dat er iets gebeurt.
En misschien is dat één van de redenen waarom het zo prettig kan zijn om af en toe letterlijk uit die stroom te stappen.
Niet alleen minder kijken.
Maar minder ontvangen.
De machine wordt niet moe
Dat vind ik misschien wel het interessantste verschil.
Een machine kan doorgaan.
24 uur per dag.
Hij hoeft niet te slapen.
Hij hoeft geen wandeling te maken.
Hij hoeft niet even niets te doen.
Hij heeft geen moment nodig om bij te komen van alle informatie die binnenkomt.
Wij wel.
Ons lichaam heeft ritme nodig.
Activiteit en rust.
Aandacht en ontspanning.
Contact en afzondering.
En misschien geldt dat ook voor technologie.
Niet omdat technologie slecht is.
Maar omdat wij niet gemaakt zijn om voortdurend aan te staan.
Digitale detox is geen vlucht van technologie
Voor mij betekent een digitale detox daarom niet dat je technologie moet afwijzen.
Integendeel.
Ik wil technologie juist gebruiken voor wat het mij kan bieden.
Maar ik wil ook kunnen besluiten:
nu even niet.
Niet bereikbaar.
Niet reageren.
Niet kijken.
Niet zoeken.
Niet scrollen.
Niet weten wat er ondertussen gebeurt.
Dat is iets anders dan technologie afwijzen.
Het is zelf bepalen wanneer je ermee verbonden bent.
En daarmee gaat digitale detox voor mij uiteindelijk over autonomie.
Wat gebeurt er wanneer je offline gaat?
Misschien merk je eerst helemaal geen ontspanning.
Misschien voel je juist onrust.
Je hand gaat automatisch naar je telefoon.
Je vraagt je af of er een bericht is binnengekomen.
Je denkt aan iets wat je nog moet opzoeken.
Of je voelt de neiging om even te kijken wat er gebeurt.
Dat is interessant.
Want juist wanneer de constante stroom stopt, kun je gaan merken hoeveel aandacht je er normaal gesproken aan geeft.
En dan kan er iets veranderen.
Je loopt naar buiten.
Je hoort de wind.
Je kijkt naar de zee.
Je merkt dat je ademhaling verandert.
Je voelt je voeten.
Je kijkt om je heen.
En ineens is er niets wat je hoeft te beantwoorden.
Je bent gewoon ergens.
Je lichaam merkt het verschil
Wanneer je lange tijd veel prikkels ontvangt, kan het lastig zijn om nog goed te merken wat er in jezelf gebeurt.
Je aandacht is voortdurend ergens buiten jezelf.
Een melding.
Een bericht.
Een scherm.
Een taak.
Een nieuwsbericht.
Een volgende afspraak.
Wanneer die stroom tijdelijk stopt, ontstaat er ruimte om opnieuw waar te nemen.
Hoe voelt mijn lichaam eigenlijk?
Ben ik ontspannen?
Houd ik ergens spanning vast?
Hoe is mijn ademhaling?
Heb ik behoefte aan rust of juist beweging?
Wil ik contact of juist even alleen zijn?
Dat is voor mij een belangrijk onderdeel van BodyMind.
Niet méér informatie verzamelen, maar opnieuw leren waarnemen wat er al is.
Digitale detox thuis
Je hoeft daarvoor natuurlijk niet meteen naar Sardinië.
Je kunt vandaag al beginnen.
Leg je telefoon eens niet naast je neer, maar bewust in een andere ruimte.
Zet meldingen uit die niet noodzakelijk zijn.
Ga wandelen zonder telefoon.
Eet een maaltijd zonder scherm.
Zet je internet eens een tijdje uit.
En misschien nog belangrijker:
plan momenten waarop je bewust niet bereikbaar bent.
Niet omdat je iets moet presteren.
Maar juist omdat je niets hoeft.
Kun je echt een dag onbereikbaar zijn?
Dat is misschien een interessantere uitdaging.
Niet: hoeveel uur schermtijd heb ik vandaag?
Maar:
Kan ik een dag zonder dat iemand mij direct kan bereiken?
Dat kan best spannend zijn.
Want we zijn gewend geraakt aan onmiddellijke beschikbaarheid.
Maar wat gebeurt er wanneer je jezelf toestaat om even niet bereikbaar te zijn?
Wie ben je dan?
Wat merk je op?
Waar gaat je aandacht naartoe?
En hoeveel rust ontstaat er wanneer je niet voortdurend hoeft te reageren op wat er van buiten komt?
Digitale detox is jouw keuze
Tijdens mijn retraites neem ik je telefoon niet af.
Ik ga je ook niet vertellen dat je een dag in stilte moet zitten, je boeken moet inleveren of dat je telefoon op een bepaalde plek moet blijven liggen.
Dat kan voor sommige mensen heel goed werken. Juist het volledig afsluiten van prikkels kan je laten ervaren wat er gebeurt wanneer je nergens meer van afgeleid wordt.
Maar ik geloof niet zo in regels die ik voor een volwassen mens moet bepalen.
Jij bent uiteindelijk zelf verantwoordelijk voor hoe je met je aandacht omgaat.
Ik kan je wel uitnodigen om iets te proberen.
Leg je telefoon eens een paar uur weg.
Probeer eens een hele dag niet bereikbaar te zijn.
Ga wandelen zonder podcast of muziek.
Lees eens niet, maar zit gewoon ergens en kijk om je heen.
Of merk eens op wat er gebeurt wanneer je telefoon naast je ligt en je hem bewust niet pakt.
Misschien vind je het heerlijk.
Misschien word je er juist onrustig van.
Misschien merk je pas hoeveel je normaal gesproken naar je telefoon grijpt.
En precies dát kan interessant zijn.
Niet omdat je het goed of fout doet.
Maar omdat je iets over jezelf ontdekt.
Ik geef je geen digitale detox. Ik geef je de ruimte om zelf te ontdekken wat offline zijn met je doet.
Digitale detox op Sardinië
Op Sardinië gaat dat voor mij bijna vanzelf.
Niet omdat hier geen technologie is.
Natuurlijk hebben we internet, mobiele telefoons, auto’s en alle andere moderne gemakken.
Maar zodra je buiten bent, verandert de omgeving.
De zee.
De wind.
De natuur.
De ruimte.
Minder drukte.
Minder verkeer.
Minder mensen die iets van je willen.
En tijdens een retraite kun je daar nog een bewuste laag aan toevoegen.
Je kunt ervoor kiezen om een periode helemaal offline te zijn.
Geen berichten.
Geen sociale media.
Geen nieuws.
Geen voortdurende stroom van informatie.
Niet om van de moderne wereld weg te vluchten.
Maar om er daarna misschien bewuster naar terug te kunnen keren.
Samenwerken met de machine, zonder er slaaf van te worden
Misschien is dat uiteindelijk mijn belangrijkste boodschap.
Ik wil niet kiezen tussen technologie en natuur.
Ik wil ze allebei.
Ik wil gebruikmaken van wat technologie ons brengt.
Ik wil blijven leren en meegaan met de tijd.
Maar ik wil ook mijn eigen ritme behouden.
De machine mag mij helpen.
De machine mag mij niet bepalen.
Want technologie wordt steeds slimmer.
Maar ze weet niet wanneer jij moe bent.
Ze weet niet altijd wanneer je genoeg hebt gehad.
En ze kan niet voor jou bepalen wanneer het tijd is om even stil te worden.
Dat moet je zelf leren herkennen.
Digitale detox als training in autonomie
Daarom zie ik digitale detox niet als een tijdelijke detox waarbij je jezelf een paar dagen ontzegt wat je eigenlijk graag wilt.
Ik zie het meer als een oefening.
Een oefening in bewust kiezen.
Wanneer wil ik bereikbaar zijn?
Wanneer wil ik informatie ontvangen?
Wanneer wil ik mijn telefoon gebruiken?
En wanneer wil ik gewoon even niet beschikbaar zijn voor de buitenwereld?
Hoe vaker je dat bewust oefent, hoe gemakkelijker het kan worden om technologie weer te gebruiken zonder er automatisch door meegenomen te worden.
Niet de machine uitzetten. Maar jezelf weer aanzetten.
Meer lezen
Wil je verder ontdekken wat rust, prikkelvermindering en bewust leven voor jou kunnen betekenen?
📖 Stress Lees meer over stress, spanning en wat er gebeurt wanneer je lichaam langere tijd alert blijft.
📖 Beter slapen Ontdek hoe rust, ritme en aandacht voor je lichaam kunnen bijdragen aan een betere nachtrust.
📖 Luisteren naar je lichaam Vanuit rust en ruimte ontdek je wat jouw lichaam je vertelt
📖 Retraite vakantie op Sardinië Even afstand nemen van je dagelijkse omgeving en ruimte maken voor jezelf.
📖 Stilte retraite op Sardinië Ontdek wat stilte voor je kan doen.
Veelgestelde vragen over digitale detox
Wat is een digitale detox?
Een digitale detox is een periode waarin je bewust minder of geen gebruikmaakt van digitale apparaten zoals je telefoon, tablet of computer. Het doel hoeft niet te zijn om technologie af te wijzen, maar om tijdelijk afstand te nemen van de constante stroom van informatie, meldingen en prikkels.
Waarom zou ik een digitale detox doen?
Omdat je misschien pas merkt hoeveel aandacht je telefoon en andere apparaten vragen wanneer je ze even niet gebruikt. Door bewust offline te gaan, ontstaat ruimte om te ervaren hoe het is zonder voortdurend bereikbaar te zijn en wat dat met je aandacht en je lichaam doet.
Moet ik tijdens een digitale detox mijn telefoon helemaal uitzetten?
Nee. Een digitale detox hoeft geen vast protocol te zijn. Je kunt bijvoorbeeld meldingen uitzetten, je telefoon een paar uur wegleggen of een hele dag niet bereikbaar zijn. Het gaat vooral om bewust kiezen wat jij wilt uitproberen.
Kan een digitale detox helpen bij stress?
Minder digitale prikkels kan ruimte geven wanneer je merkt dat je voortdurend wordt afgeleid of het gevoel hebt altijd bereikbaar te moeten zijn. Het is geen oplossing voor alle vormen van stress, maar kan wel een manier zijn om bewust rust en afstand te creëren.
Waarom kan ik onrustig worden wanneer ik mijn telefoon wegleg?
Wanneer je gewend bent om regelmatig je telefoon te controleren, kan het vreemd of ongemakkelijk voelen om dat ineens niet meer te doen. Juist die onrust kan interessant zijn om op te merken. Wat gebeurt er met je aandacht wanneer je niet meteen reageert op iedere prikkel?
Is een digitale detox hetzelfde als een stilte retraite?
Nee. Bij een stilte retraite staat bewust stilte centraal. Een digitale detox gaat specifiek over het tijdelijk verminderen of stoppen van digitale prikkels. Je kunt beide combineren, maar dat hoeft niet.
Kan ik tijdens een retraite op Sardinië mijn telefoon gebruiken?
Ja. Tijdens mijn retraites leg ik geen verplichte digitale detox op. Je bent een volwassen mens en bepaalt zelf hoe je met je telefoon en andere digitale middelen omgaat. Ik kan je wel uitnodigen om bijvoorbeeld een aantal uur of een dag offline te proberen en te ontdekken wat dat met je doet.
Hoe lang moet een digitale detox duren?
Daar bestaat geen vaste duur voor. Een paar uur kan al interessant zijn, maar je kunt ook een dag of langer offline gaan. Het belangrijkste is niet hoe lang je het volhoudt, maar wat je opmerkt wanneer je tijdelijk minder digitale prikkels toelaat.
Is een digitale detox alleen maar goed als ik helemaal offline ga?
Nee. Ook kleine veranderingen kunnen waardevol zijn. Je telefoon tijdens een wandeling thuislaten, meldingen uitschakelen of een avond zonder scherm doorbrengen kan al helpen om bewuster met je aandacht om te gaan.
Durf jij even offline te gaan?
Misschien is dat wel de mooiste vorm van digitale detox.
Niet weggooien.
Niet verbieden.
Niet terug naar vroeger.
Maar bewust kiezen:
nu even niet.
Even geen scherm.
Geen meldingen.
Geen piepjes.
Geen trillingen.
Geen informatie.
Alleen jij.
Je lichaam.
De natuur.
En het moment waarin je werkelijk bent.
Op Sardinië creëren we tijdens onze retraites bewust ruimte voor precies dat.
Ruimte om te vertragen, je aandacht terug te brengen naar jezelf en opnieuw te ervaren hoe het is om even niet voortdurend bereikbaar te zijn.
De machine stopt nooit.
Jij wel.
