Leestijd: 5 minuten.
Introspectie
Introspectie betekent dat je naar jezelf kijkt. Niet om jezelf voortdurend te analyseren of te veranderen, maar om te onderzoeken wat er in je speelt, waar je energie naartoe gaat en wat je nodig hebt.
Wel is het paradoxaal genoeg zo dat als je tot rust wilt komen en je batterij weer wilt opladen, je soms eerst naar jezelf moet kijken. Want er is een reden waarom je rust nodig hebt of helemaal bent leeggelopen. Dat komt ergens door.
Tijd om daar eens bewust bij stil te staan.
Als je daar niet naar kijkt, kom je misschien wel even tot rust, maar zodra je dagelijkse leven weer op gang komt, stroomt de energie net zo snel weer weg.
Denk maar aan die heerlijke vakantie. Helemaal uitgerust kom je terug, maar zodra het dagelijks leven weer begint, is die rust soms snel verdwenen. Voor je het weet zit je weer in de alledaagse ratrace die je helemaal opslokt.
Het gaat dus niet alleen om opladen, maar ook om begrijpen waardoor je steeds weer leegloopt.
Kritiek als spiegel
Zodra je ergens kritiek op hebt of begint te klagen, leg je de oorzaak al snel buiten jezelf neer.
“Ja, ik wilde wel tot rust komen, maar het ging niet, want er was zoveel wind dat ik niet kon slapen.”
“Die kast sluit niet goed.”
“De meubels zijn oud.”
“Die kleur staat me niet aan.”
“Het water wordt niet lang genoeg warm.”
“Er zijn zoveel muggen.”
“Het is windstil, nu is het weer té rustig.”
“Poeh, wat is het heet.”
“Regende het maar even.”
“Waarom regent het nu precies in de week dat ik hier ben?”
En zo kun je nog wel even doorgaan.
Natuurlijk kan iets gewoon vervelend zijn. Een bed kan oncomfortabel liggen, een kast kan kapot zijn en het weer kan tegenvallen. Daar hoef je jezelf niet voor op de vingers te tikken.
Maar wanneer je merkt dat je voortdurend aan het klagen, irriteren of beoordelen bent, kan het interessant zijn om jezelf een andere vraag te stellen: wat is er nu eigenlijk echt aan de hand?
Waarom raakt dit me zo? Waarom vind ik het zo belangrijk dat het anders is? En wat gebeurt er in mij wanneer iets niet gaat zoals ik had verwacht?
Dat vraagt bereidheid om eerlijk naar jezelf te kijken. Want een accommodatie zal nooit perfect zijn. Er is altijd wel iets wat anders is dan thuis. Een meubelstuk is oud, de kleur is niet jouw smaak, het bed slaapt anders, het warme water werkt anders of het klimaat daagt je uit.
De vraag is dan niet alleen: hoe krijg ik dit veranderd? Maar ook: kan ik verdragen dat iets niet precies is zoals ik het wil?
Juist wanneer je even uit je vertrouwde omgeving bent, kom je jezelf daarin soms tegen. Je verwachtingen, je behoefte aan controle, je irritaties en je manier van omgaan met ongemak.
Dat is waar introspectie interessant wordt: niet alles wat je irriteert hoeft een probleem te zijn dat opgelost moet worden. Soms is het vooral een uitnodiging om te onderzoeken wat er in jou gebeurt.
Kijk dan nu in de spiegel
Zodra je de neiging hebt om vooral met anderen bezig te zijn of meer aandacht hebt voor alles wat er om je heen gebeurt, kijk je eigenlijk voortdurend naar buiten. Je ziet wat anderen doen, wat er niet goed is, wat anders kan en wat je irriteert.
Maar wat als je nu eens in de spiegel kijkt?
Je kunt zeggen: “Ik werd steeds afgeleid.” Maar als je heel eerlijk bent, kun je jezelf ook afvragen: zocht ik die afleiding misschien zelf op?
Want zolang je bezig bent met wat er om je heen gebeurt, hoef je niet te kijken naar wat er in jezelf gebeurt. Het is tenslotte veel gemakkelijker om je te ergeren aan een oud meubelstuk dan jezelf af te vragen waarom dat meubelstuk je zo bezighoudt.
Op die manier kun je ongemerkt veel energie verspillen aan zaken die het eigenlijk niet nodig hebben.
Wanneer je een coachingtraject aangaat of een stilte retraite doet om weer dichter bij jezelf te komen, jezelf opnieuw te ontmoeten of beter te kunnen luisteren naar wat er in jou leeft, ligt daar ook een uitdaging.
Kijk dan nu in de spiegel.
Niet om jezelf te veroordelen, maar om eerlijk te onderzoeken wat er in jou gebeurt. Waarom raakt dit je? Waar erger je je werkelijk aan? Welke verwachting zit eronder? En kun je verdragen dat iets niet precies gaat zoals jij het zou willen?
Een irritatie kan daarvoor een mooie aanleiding zijn. Niet omdat iedere irritatie automatisch een les heeft of omdat er altijd iets mis is met jou, maar omdat je jezelf kunt afvragen: wat vertelt mijn reactie mij over mezelf?
Misschien zegt het iets over je verwachtingen, je behoefte aan controle of de manier waarop je omgaat met ongemak. En misschien vind je iets gewoon vervelend. Ook dat mag er zijn.
De kunst is om de irritatie op te merken zonder er volledig in mee te gaan. Kun je je aandacht even terugbrengen naar jezelf?
Dat is introspectie: niet alleen kijken naar wat er om je heen gebeurt, maar durven kijken naar degene die kijkt.
En nu draai ik de spiegel naar mezelf
Als je milieubewust bent, betekent dit al dat je je bewust bent van de invloed die je hebt. En ook dit is interessant om eens nader te bekijken. Want hoe ga je eigenlijk met energie om?
Douche je misschien toch langer dan je denkt?
Zet je de boiler aan terwijl het buiten 40 graden is?
Verwacht je dat een accommodatie altijd tiptop in orde is, met alleen maar nieuwe spullen?
En hier merk ik dat ik zelf ook iets te onderzoeken heb.
Want eerlijk is eerlijk: ik kan me behoorlijk ergeren aan gasten die volgens mij niet bewust omgaan met energie of spullen.
Wanneer iemand onnodig lang doucht, de airconditioning laat draaien terwijl deuren openstaan of de boiler aanzet terwijl het buiten bloedheet is, kan ik daar echt iets van vinden.
Maar als ik mijn eigen spiegel erbij pak, wordt het ineens interessanter.
Waarom irriteert dit mij eigenlijk zo?
Ja, ik vind het belangrijk om bewust met energie en spullen om te gaan. Maar mijn irritatie gaat misschien ook over mijn verwachting dat anderen daar net zo bewust mee omgaan als ik. En daar zit voor mij de echte introspectie.
Moet een ander hetzelfde denken als ik?
Mag iemand andere gewoontes hebben?
En hoeveel energie ben ik vervolgens zelf kwijt aan mijn ergernis daarover?
Dat betekent natuurlijk niet dat ik alles maar moet goedvinden. Als iets echt onnodig is of niet past binnen de afspraken, mag ik daar iets van zeggen. Maar er is een verschil tussen een grens aangeven en jezelf blijven ergeren aan wat een ander anders doet dan jij zou doen.
En precies die spiegel vind ik interessant.
De irritatie vertelt me niet alleen iets over de ander. Ze vertelt mij ook iets over mezelf. Over mijn waarden, mijn verwachtingen en misschien wel mijn behoefte aan bewustwording bij anderen.
Daar waar ik de ander eerst wilde vertellen hoe het moest, kan ik mezelf nu ook een vraag stellen: waar wil ík mijn energie aan besteden?
Want dat is uiteindelijk waar het voor mij om draait. Niet alleen bewust omgaan met water, elektriciteit, spullen of het milieu, maar ook bewust omgaan met je eigen energie.
Hoeveel energie laat je wegsijpelen aan ergernis, controle en verwachtingen? En hoeveel houd je over voor de dingen die je werkelijk belangrijk vindt en waar je plezier uit haalt?
Zo draait de spiegel van de ander langzaam terug naar jezelf. En precies daar begint introspectie.
Wil jij ook eens in de spiegel kijken?
Niet die van de kapper, maar die van jezelf.
Waar erger jij je aan?
Waar gaat jouw energie naartoe?
Welke verwachtingen heb je van anderen en van jezelf?
En wat gebeurt er wanneer het leven niet loopt zoals jij had bedacht?
Introspectie begint wat mij betreft precies daar: wanneer je bereid bent om niet alleen naar buiten te kijken, maar ook naar jezelf.
Niet om jezelf overal de schuld van te geven en ook niet om alles aan jezelf te moeten veranderen. Wel om jezelf beter te leren kennen, bewuster te kiezen en je energie te gebruiken voor wat voor jou werkelijk belangrijk is.
Want hoe beter je jezelf begrijpt, hoe minder energie je hoeft te verspillen aan wat buiten je ligt.
De spiegel laat je niet zien wat er mis is met jou. Hij laat je zien wat er gezien wil worden.
Introspectie op Sardinië
Onze retraiteplek op Sardinië is een mooie plek om met introspectie aan de slag te gaan. Wanneer je even uit je dagelijkse omgeving stapt en meer rust en stilte ervaart, kom je soms dingen van jezelf tegen die in het dagelijks leven gemakkelijk naar de achtergrond verdwijnen.
Durf jij in die spiegel te kijken?
Dan kan een coaching retreat of yoga retreat op Sardinië een mooie manier zijn om daar ruimte voor te maken.
Meer lezen?
Wil je verder kijken naar hoe je met jezelf, anderen en je eigen energie omgaat?
📖 Grenzen stellen over voelen waar jouw grens ligt en leren daar ook naar te handelen.
📖 Verwachtingen over de verwachtingen die je van jezelf, anderen en het leven hebt en wat er gebeurt wanneer de werkelijkheid anders loopt.
📖 Zelfliefde: leer jezelf te accepteren zoals je bent over jezelf leren kennen, accepteren en serieus nemen.
